Thủy lợi – Wikipedia tiếng Việt

Thủy lợi – Wikipedia tiếng Việt

Thủy lợi là một thuật ngữ, tên gọi truyền thống của việc nghiên cứu khoa học công nghệ, đánh giá, khai thác sử dụng, bảo vệ nguồn tài nguyên nước và môi trường, phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai.

Cụ thể, thủy lợi là việc sử dụng nước để tưới cho những vùng đất khô nhằm mục đích tương hỗ cho cây cối tăng trưởng hoặc cung ứng nước tưới cho cây xanh vào những thời gian có lượng mưa không đủ cung ứng. Ngoài ra, thủy lợi cũng có một vài ứng dụng khác trong sản xuất cây cối, trong đó gồm có bảo vệ thực vật tránh được sương giá, [ 1 ] khống chế cỏ dại tăng trưởng trên những cánh đồng lúa [ 2 ] và giúp chống lại sự cố kết đất. [ 3 ] Thủy lợi thường được nghiên cứu và điều tra cùng với mạng lưới hệ thống tiêu thoát nước, mạng lưới hệ thống này hoàn toàn có thể là tự nhiên hay tự tạo để thoát nước mặt hoặc nước dưới đất của một khu vưc đơn cử .
Hệ thống tưới cỏ

Bên trong hầm karez ở Turpan, Trung Quốc.

Các tìm hiểu khảo cổ học đã xác lập có khu công trình thủy lợi ở Lưỡng Hà và Ai Cập vào khoảng chừng thiên niên kỷ 6 TCN, lúa mạch được trồng ở những khu vực có lượng mưa không đủ để phân phối cho nó. [ 4 ]Ở thung lũng Zana thuộc dãy núi Andes ở Peru, những nhà khảo cổ học đã tìm thấy dấu vết của ba con kênh, và theo định tuổi cacbon phóng xạ nó được kiến thiết xây dựng từ thiên niên kỷ 4 TCN, thiên niên kỷ 3 TCN và thế kỷ 9. Các con kênh này là kỷ lục về thủy lợi tiên phong tại Tân Thế giới. Các dấu vết của một con kênh hoàn toàn có thể có tuổi từ thiên niên kỷ 5 TCN được tìm thấy bên dưới con kênh có tuổi vào thiên niên kỷ 4 TCN. [ 5 ] Hệ thống chứa nước và thủy lợi phức tạp được tăng trưởng bởi nền văn minh thung lũng Indus ở Pakistan và bắc Ấn Độ, gồm có những bể chứa ở Girnar vào năm 3.000 TCN và một kênh có tuổi cổ hơn vào năm 2600 TCN. [ 6 ] [ 7 ] Hoạt động nông nghiệp với quy mô lớn làm cho nhu yếu lan rộng ra mạng lưới hệ thống kênh đào cho mục tiêu tưới tiêu .

Có dấu hiệu cho thấy vào thời pharaon Amenemhat III nhà thứ 12 (khoảng 1800 TCN), người Ai Cập cổ đại đã sử dụng các hồ tự nhiên của ốc đảo Faiyum làm hồ chứa để cung cấp nước trong mùa khô, vì nước hồ này dâng lên trong mùa lũ hàng năm của sông Nin.[8]

Các qanat, được thiết kế xây dựng ở Ba Tư cổ đại vào khoảng chừng năm 800 TCN, là một trong số những giải pháp thủy lợi cổ nhất từng được biết đến mà thời nay vẫn còn sử dụng. Ngày nay chúng được tìm thấy ở châu Á, Trung Đông và Bắc Phi. Hệ thống nào gồm có mạng lưới giống như giếng đứng và những ống dẫn hơi nghiêng hướng vào mặt của những vách đá và những đồi dốc để khai thác nước ngầm. [ 9 ] Noria, một guồng nước được gắn những bình bằng đất sét xung quanh được quản lý và vận hành bởi nguồn năng lượng của dòng nước, lần tiên phong được đưa vào sử dụng trong thời hạn này bởi những người La Mã đến định cư ở Bắc Phi. Vào năm 150 TCN, những bình được lắp những van cho phép nước chảy vào êm hơn khi chúng chịu tác động ảnh hưởng của lực nước. [ 10 ]

Các công trình thủy lợi của Sri Lanka cổ đại sớm nhất được định tuổi vào khoảng 300 TCN vào thời vua Pandukabhaya và tiếp tục phát triển liên tục đến 1000 năm sau đó, là một trong những hệ thống thủy lợi phức tạp nhất trong thế giới cổ đại. Người Sinhal là những người đầu tiên xây các bể chứa để trữ nước. Do những ưu thế về kỹ thuật của họ trong lĩnh vực này, họ thường được gọi là ‘bậc thầy về thủy lợi’. Hầu hết các hệ thống thủy lợi này vẫn tồn tại mà không bị phá hủy cho đến ngày nay ở Anuradhapura và Polonnaruwa do những kỹ thuật tiên tiến và chính xác của họ. Hệ thống này đã được hồi phục rộng rãi và mở rộng vào thời vua Parakrama Bahu (1153 – 1186 TCN).[11]

Các kỹ sư thủy lực tiên phong của Trung Quốc là Tôn Thúc Ngao ( thế kỷ 6 TCN ) vào thời Xuân Thu và Tây Môn Báo ( thế kỷ 5 TCN ) vào thời Chiến Quốc, cả hai đã thiết kế xây dựng những dự án Bất Động Sản thủy lợi lớn. Ở vùng Tứ Xuyên thuộc nước Tần, mạng lưới hệ thống thủy lợi Đô Giang Yển được kiến thiết xây dựng vào năm 256 TCN để tưới cho một vùng nông nghiệp to lớn mà ngày này vẫn còn được sử dụng để phân phối nước. [ 12 ] Vào thế kỷ 2, dưới thời nhà Hán, người Trung Quốc cũng sử dụng bơm chuyền để đưa nước từ thấp lên cao. [ 13 ] Chúng được quản lý và vận hành bởi bàn chân có bàn đạp với những guồng nước hoặc bằng sức kéo của trâu, bò. [ 14 ] Nước được dùng cho những khu công trình công cộng cung ứng nước cho những khu dân cư đô thị và những khu vườn của hoàng cung, nhưng hầu hết được dẫn vào những kênh thủy lợi để tưới cho những cánh đồng. [ 15 ]

Máy đo mưa đầu tiên trên thế giới ở Triều Tiên là uryanggye (tiếng Triều Tiên:우량계), được phát hiện vào năm 1441. Người phát minh là Jang Yeong-sil, một kỹ sư Triều Tiên vào thời nhà Triều Tiên, theo chỉ vụ của vua Thế Tông. Nó được lắp đặt trong các bồn chứa như là một phần của hệ thống thủy lợi trên toàn quốc để đo và thu thập lượng mưa phục vụ cho nông nghiệp. Với công cụ này, các nhà quy hoạch và nông dân có thể có được nhiều thông tin hơn trong công việc của mình.[16]

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

admin

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.